Zo vermijd je een toxische bedrijfscultuur

Er zijn twee manieren om in een werkelijk vreselijke bedrijfscultuur terecht te komen.

De eerste is werken voor een goed bedrijf waarvan de cultuur totaal niet bij je persoonlijkheid past.

De tweede is belanden in een cultuur die ieder redelijk mens als toxisch zou bestempelen.

Een cultuur die niet bij je past vermijden

Het eerste probleem – werken voor een goed bedrijf dat niet bij je persoonlijkheid past – kun je eenvoudig voorkomen door de verschillende soorten bedrijfsculturen te begrijpen, jezelf goed te kennen en zulke bedrijven dus te mijden.

De verschillende bedrijfsculturen verkend

Er zijn vier hoofdtypen bedrijfscultuur.

De sociale cultuur stimuleert sterke onderlinge relaties, samenwerking en een vriendelijke sfeer, wat zorgt voor een gevoel van verbondenheid en loyaliteit onder medewerkers.

De betrouwbaarheidscultuur hecht waarde aan stabiliteit, efficiëntie en het naleven van processen, en waarborgt consistente kwaliteit en prestaties doordat medewerkers zich houden aan vaste protocollen.

De ondernemende cultuur legt de nadruk op innovatie, creativiteit en competitie op basis van verdienste, en moedigt medewerkers aan om buiten de gebaande paden te denken en de status quo uit te dagen voor voortdurende groei.

De hiërarchische cultuur kenmerkt zich door een duidelijke organisatiestructuur, goed afgebakende rollen en een focus op macht en gezag, waarbij medewerkers in een gecontroleerde omgeving strijden om promoties en erkenning.

Nu je de soorten bedrijfscultuur kent, hoef je alleen nog eerlijk te zijn over je eigen voorkeuren.

Wil je een duidelijke grens tussen werk en privé, dan zal een sociale cultuur je waarschijnlijk niet bevallen.

Gedij je bij creativiteit, spontaniteit en flexibiliteit, dan kun je je geremd voelen door de strikte processen van een betrouwbaarheidscultuur.

Houd je van voorspelbaarheid en structuur, dan zul je het hoge tempo van een ondernemende cultuur waarschijnlijk niet waarderen.

Verlang je naar een sterk samenwerkingsgerichte sfeer, dan kun je je beperkt voelen door de top-downbesluitvorming van een hiërarchische cultuur.

De tweede weg naar een vreselijke bedrijfscultuur

De tweede manier om in een slechte bedrijfscultuur te belanden, is terechtkomen in een van die omgevingen die iedereen toxisch vindt. Om dat te voorkomen, moet je in vacatureteksten op bepaalde zinnen letten.

Hier zijn vijf uitdrukkingen die vaak in vacatures opduiken en kunnen wijzen op een probleem binnen het bedrijf.

Uitdrukking #1: ‘Dynamische omgeving.’

Deze uitdrukking is vaak een alarmsignaal, omdat ze aangeeft dat het bedrijf verwacht dat medewerkers in een hoog tempo werken, zonder rekening te houden met de balans tussen werk en privé of met burn-out.

Uitdrukking #2: ‘Moet 24/7 beschikbaar zijn.’

Het is niet moeilijk te zien dat het bedrijf hier verwacht dat medewerkers altijd bereikbaar zijn, wat vrijwel zeker leidt tot uitputting en een ongezonde werk-privébalans.

Uitdrukking #3: ‘Hoge tolerantie voor verandering.’

Aanpassingsvermogen is prachtig, maar deze zin in een vacature kan erop wijzen dat het bedrijf geen heldere communicatie of duidelijke doelen heeft en misschien zelfs een chaotische werkomgeving.

Uitdrukking #4: ‘Flexibel rooster.’

Niemand ontkent dat medewerkers flexibel moeten zijn, maar deze uitdrukking kan erop wijzen dat het bedrijf de privétijd en grenzen van medewerkers niet respecteert, met onvoorspelbare werktijden en voortdurende wijzigingen als gevolg.

Uitdrukking #5: ‘Moet onder druk kunnen presteren.’

We willen allemaal iemand zijn die goed presteert onder druk, maar deze zin in een vacature kan betekenen dat het bedrijf vaak in crisismodus werkt en dat medewerkers regelmatig stressvolle situaties moeten oplossen zonder voldoende ondersteuning.

Waarom een culturele match zo belangrijk is

Onderzoek naar mislukte aanstellingen laat duidelijk zien dat houding de belangrijkste oorzaak is. Dat betekent dat je weliswaar een omgeving wilt kiezen waarin je vaardigheden tot hun recht komen, maar dat een match in cultuur en houding nog belangrijker is. Vacatureteksten weerspiegelen vaak subtiel de werkelijke cultuur van een bedrijf, dus lees ze zorgvuldig. En zie je een uitdrukking die niet goed voelt, vertrouw dan op je intuïtie.

Aanbevolen lectuur over bedrijfscultuur en het vinden van de juiste werkomgeving:

‘Diagnosing and Changing Organizational Culture’ door Kim Cameron en Robert E. Quinn

‘Diagnosing and Changing Organizational Culture’ van Kim Cameron en Robert E. Quinn onderzoekt het belang van organisatiecultuur en de invloed ervan op de prestaties en het succes van organisaties.

Het boek opent met een breed perspectief op organisatiecultuur en benadrukt de centrale rol ervan bij het vormgeven van gedrag en waarden binnen een organisatie. De auteurs leggen uit hoe cultuur bepaalt hoe medewerkers met elkaar en met hun omgeving omgaan, en hoe ze de aanpak van verandering en innovatie beïnvloedt.

Een groot deel van het boek gaat over het diagnosticeren van organisatiecultuur. De auteurs bieden instrumenten en methoden om de huidige cultuur te beoordelen, inclusief de positieve en negatieve elementen. Ze benadrukken hoe belangrijk het is de bestaande cultuur goed te begrijpen om zwakke punten en mogelijke obstakels voor verandering en verbetering te herkennen.

Na de diagnose richt het boek zich op het veranderen en transformeren van de cultuur. De auteurs presenteren verschillende benaderingen en strategieën om de organisatiecultuur te verbeteren en een gewenste cultuur te creëren. Ze bespreken de rol van leiders en management bij cultuurverandering en geven voorbeelden van organisaties die hun cultuur met succes hebben omgevormd om in te spelen op nieuwe uitdagingen en kansen.

Kortom, ‘Diagnosing and Changing Organizational Culture’ is een uitgebreid en praktisch boek dat een gedetailleerd inzicht geeft in organisatiecultuur en instrumenten en strategieën biedt om die te diagnosticeren en te veranderen. Een waardevolle bron voor leiders en managementprofessionals die hun leiderschapsvaardigheden willen ontwikkelen en de prestaties van hun organisatie via cultuur willen verbeteren.